|
|
MALEBRANCHE
Malebranche genç yaşta kendisini düşünmeye ve yanlızlığa vermiştir. Oratorium adındaki bir tarikatta çalışırken Descartes`in felsefesiyle tanışır ve çok etkilenir. Kısa süre sonra da bu öğretiyi geliştirmeye çalışacaktır. O da Descartes`in ruh ve madde kavramı arasındaki bağı Geulincx gibi Tanrı`nın bir vesilesinin sağladığına inanır. Bu ikisi birbirini etkileyemez. Sonlu yapılar birbirini etkileyemezler der. Buradan çıkan sonuç cisimler ruhları etkileyemediği gibi birbirlerini de etkileyemezler. Cisimlerdeki hareket Tanrı`nın bir istemesidir. Evernde tek etkiyen kuvvet Tanrı`dır. Tanrının istemesi olmadan insan ruhu ne algılayabilir ne de isteyebilir. Tek neden Tanrı`dır. Ayrıca Tanrı ruha her türlü bilgiyi koyar, hiçbir bilgiyi biz kendimiz yaratamayız.
İnsanın ruhuna tüm bilgiyi koyan Tanrı`dır. Malebranche şöyle der; "Biz her şeyi Tanrı`da görürüz". Tanrı cisimleri yaratamıştır ancak bunu yaparken kendisinde bulunan cisimlerin ideallerine, örnek bilgilerine göre yaratmıştır. Bizim cisimler üzerine bilgimiz de yaratılmış reel cisimlerin bilgileri olmayıp Tanrı`daki bu örnekleri, idealleridir. Tek tek ruhlar da Tanrı`dan pay almış birer parçadır. Ruhlarda cisimlerde bağımsız değillerdir, Tanrı onların nedenidir. Tanrı ruhların, uzay da cisimlerin yeridir.
Bizdeki tüm isteme Tanrı`nın bir vesilesidir. Yani Tanrı`nın bir istemesidir. Ancak ruh Tanrı`dan pay almış eksik bir parça olduğu için bu isteme tek tek nesnelere yönelir. Doğru olan bütünü istemektir. En tümel olan, en yetkin olan varlık Tanrı olduğu içinde doğru isteme Tanrı`yı istemedir. İnsan tek cisimlerle olan ilgisini kesmeli ve sadece Tanrı`yı istemelidir. Aslında bu da Tanrı`nın kende kendisini istemesi ve sevmesidir çünkü isteyen ruh Tanrı`nın bir parçası gibidir. |
|
